บ้านกองทุนสทบ. มีการประเมินศักยภาพและผลการดำเนินงานของกองทุนหมู่บ้านทั่วประเทศเป็นระยะ โดยแบ่งผลเป็นระดับ A (ดีมาก) · B (ดี) · C (ปานกลาง) · D (ต้องปรับปรุง) เกรดนี้ไม่ใช่แค่ป้ายเกียรติยศ — มันมีผลจริงต่อโอกาสเข้าร่วมโครงการเพิ่มทุน การได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงาน และความเชื่อมั่นของสมาชิกที่จะฝากเงิน/ถือหุ้นกับกองทุน
มิติที่ถูกประเมิน (สรุปกลุ่มใหญ่)
รายละเอียดข้อคำถามอาจปรับตามรอบการประเมินของ สทบ. แต่โครงหลักวนอยู่ในกลุ่มเหล่านี้:
| กลุ่มมิติ | สิ่งที่ผู้ประเมินดูจริง |
|---|---|
| การบริหารและธรรมาภิบาล | กรรมการครบตามวาระ ประชุมสม่ำเสมอ มีรายงานการประชุม การตัดสินใจสำคัญมีมติรองรับ ตรวจสอบได้ |
| บัญชีและการเงิน | สมุดบัญชีเป็นปัจจุบัน แยกบัญชี 1/2/3 ถูกต้อง งบการเงินปิดตรงเวลาและผ่านการรับรอง |
| คุณภาพสินเชื่อ | สัดส่วนหนี้ค้างชำระ/NPL ต่ำ มีระบบติดตามหนี้ การปล่อยกู้เป็นไปตามระเบียบและมีหลักฐานครบ |
| การออมและการมีส่วนร่วม | สมาชิกออมต่อเนื่อง สัดส่วนสมาชิกที่ร่วมกิจกรรม/เข้าประชุม อัตราการเติบโตของสมาชิกและเงินออม |
| สวัสดิการและผลต่อชุมชน | มีการจัดสวัสดิการจริง (ฌาปนกิจ ทุนการศึกษา ช่วยเหลือผู้เดือดร้อน) และคืนประโยชน์สู่ชุมชน |
อะไรฉุดเกรดแรงที่สุด
- งบการเงินไม่เป็นปัจจุบัน / ปิดไม่ได้ — เป็นตัวตัดเกรดที่พบบ่อยที่สุด เพราะกระทบทุกมิติที่เหลือ (ตรวจอะไรต่อไม่ได้เลย)
- หนี้ค้างชำระสะสมโดยไม่มีร่องรอยการติดตาม — มีหนี้เสียไม่ใช่จุดจบ แต่ "ไม่รู้ว่าใครค้างเท่าไหร่ตั้งแต่เมื่อไหร่" คือปัญหาจริง
- เอกสารการประชุมย้อนหลังไม่ครบ — ปล่อยกู้/จ่ายเงินโดยชี้มติไม่ได้
- เงินสามบัญชีปนกัน — ผู้ประเมินแยกไม่ออกว่าเงินรัฐ เงินสมาชิก เงินรายได้ อยู่ตรงไหน
เช็กลิสต์ยกระดับเกรดที่ทำได้จริงใน 1 ปี
- ปรับสมุดบัญชีให้เป็นปัจจุบันทุกเดือน ไม่ใช่ก่อนประเมิน — ความสม่ำเสมอคือสิ่งที่ผู้ประเมินดูออก
- ทำทะเบียนหนี้ค้างพร้อมบันทึกการติดตามทุกครั้ง (โทร/ลงพื้นที่/หนังสือเตือน) แม้ยังเก็บไม่ได้ ก็แสดงได้ว่าติดตามจริง
- ประชุมกรรมการสม่ำเสมอตามข้อบังคับ และเก็บรายงานการประชุมเรียงลำดับ ค้นได้ทันที
- จัดสวัสดิการอย่างน้อยหนึ่งอย่างให้เกิดขึ้นจริงและมีหลักฐานการจ่าย เช่น เงินฌาปนกิจ
- ปิดงบให้เสร็จภายในกำหนดและส่งรายงาน สทบ. ตรงเวลา — ประวัติส่งตรงเวลาสะสมเป็นเครดิตของกองทุน
💡 กองทุนที่บันทึกทุกรายการในระบบตลอดปี จะ "พร้อมถูกประเมินตลอดเวลา" — เพราะทะเบียนหนี้ งบการเงิน และรายงานการประชุมเรียกดูได้ในไม่กี่วินาที ไม่ต้องเตรียมตัวก่อนประเมินเลย